Sosyal İletişim Bozukluğu Nedir?

 Sosyal İletişim Bozukluğu Nedir?

Türümüzü, türler arası hiyerarşinin tepesine taşıyan özellikler listesinin başında etken yazışma kurma yeteneği gelir. Kendimizi anlatım etmek, gereksinimlerimizi karşılamaya yönelik fikirlerimizi paylaşır, hikayeler anlatırız.

İyi bir kelime dağarcığı sahibi olmanın ve doğru cümleler kurmanın etkili iletişimin anahtarı olduğu düşünülür. Bu doğrudur da ancak sağlıklı toplumsal kontakt kurabilmek için bunlardan oldukça daha derin kabiliyetler gerekir. İletişim problemi pek oldukca sebeple ortaya çıkabilir ancak bunlardan biri yakın bir zamanda tıbbi olarak tanımlanmış olan toplumsal kontakt bozukluğudur.

Sosyal İletişim Bozukluğu Nedir?

Sosyal kontakt bozukluğu, ferdin sosyal durumlarda, sözlü ve sözsüz yazışma kurma ve sosyal iletişimi doğru bir biçimde anlama yetersizliğidir. Genellikle çocuklarda ve ergenlerde görülen bu sıkıntı, düşüncelerin ve cümlelerin teknik inşasına ya da dilin kullanımına dair bir beceriyi etkilemez. Bunun yerine toplumsal bir ortamda karşısındaki kişiyi “okuma” ve sosyal duruma uygun reaksiyon verme kabiliyetini etkiler.

Kısaca SCD (Social Communication Disorder) olarak anılan bu sorundan muzdarip olan ergenler, konuşma kurallarını, hikayelemenin sosyal olarak kabul edilebilir standartlarını ve dilin kontekst içerisindeki esnekliğini kavramakta zorlanır. SCD’si olan çocuklar, öteki çocuklar gibi doğal bir halde izleyerek ve taklit ederek sosyal ip uçlarını kavrama imkanından yoksundur. Bu anlayıştan mahrum olmaları, başkaları ile bağ kurmalarını; sosyal ortamlarda kabul edilmelerini ve arkadaş edinmelerini zorlaştırır.

                                 

SCD’nin semptomları çok fazla değişim gösterdiğinden bu küçüklere sıklıkla otizm ya da bilişsel açınma bozukluğu şeklinde yanlış tanılar konur.

Sosyal İletişim Bozukluğunun Nedenleri

Esas niçin bilinmemekle birlikte semptomlara ve davranışları iyi mi etkilediğine bakılarak birkaç değişik nöro gelişimsel bozukluğun bir arada meydana gelmesinden kaynaklandığını düşünülmekedir. Bazı emek harcamalar, SCD’nin beynin sağ yarı küresinde yer alan bilgi işleme merkezinin sözel ve görsel bilgilerin aynı anda işlenmesi nedeni ile kontakt, kavrama ve doğru yorumlama konusunda sıkıntıya yol açması nedeni ile ortaya çıktığını öne sürmüştür. Bu işleme mekanizmasındaki sıkıntı hem görsel bununla beraber sözlü ipuçlarını duruma uygun bir biçimde değerlendirme ve davranma yetersizliğine niçin olabilir.

Belirtiler

Belirtiler, oldukca çeşitlidir. Bu belirtilerin pek bir çok Otizm spektrumunda da görüldüğünden aşağıda sayılan semptomların varlığı durumu ne olursa olsun hekimle değerlendirilmelidir. Bu semptomlar hemen derhal her zaman erken inkişaf döneminde (3-6 yaşları arasında) ortaya çıkar.

Hikaye anlatma normlarına uymakta zorlanır. Örneğin konuşma sırasına riayet etmek, başkalarını dinlemek vb.

Sohbeti başlatmak ve organik bir akışla sürdürme konusunda sıkıntı yaşar.

Dil kazanımında yaşıtlarına nazaran biraz geride kalabilir.

İlerleme geriliği genellikle ilgisizlikten kaynaklanıyor benzer biçimde görünür.

Sosyal etkileşimlere pek ilgi duymaz.

Bazı durumlarda bilgi ve fikirleri paylaşmakta zorluklar yaşayabilir. Basit selamlaşma, hoşçakal deme şeklinde basit iletişimde sorunlar yaşayabilir.

Soyut, mizahi, sarkastik konuşmaları kavramakta zorlanır.

Nasıl Teşhis Edilir?

Pek çok nöro gelişimsel bozukluk gibi, Sosyal İletişim Bozukluğu da toplumsal becerilerin analiz edilebilmesi için çocuk değişik ortamlarda gözlemlenir ve çocuğa bazı testler uygulanır. Daha önce de söz edilmiş olduğu şeklinde SCD semptomlarının bazıları Otistik Spektrum Bozukluğu dahil olmak üzere öteki bozukluklarla örtüşmektedir. Otistik Spektrum Bozukluğu’nda söz konusu olan takıntılı ve tekrarlı davranışlar görülmüyor bununla birlikte yukarıdaki belirtilen semptomlar gözleniyorsa sıkıntı SCD ile alakalı olabilir. Çocuğunuzla alakalı böylesi bir gözleminiz var ise atılacak ilk adım, konferans terapistine başvurmaktır. Terapistin evladı evde ve okulda gözlemleme şansı varsa, terapist aile ve öğretmenleri ile görüşebilirse kolay birkaç kontrol uygulayarak mevcut durum tespit edilebilir. Üstelik SCD; demans, sağ yarı kürede hasar, dil bozuklukları, zihinsel engeller ve öğrenme güçlüğü benzer biçimde durumlarda da görülebilir. Doğru teşhis ve ustalaşmış tıbbi yardımcı almak önemlidir.

                            

Tedavi Edilir mi?

Gelişimsel bozukluklar, durumu iyileştirebilecek birçok farklı strateji olması bakımından benzersizdir. Doğru tedavi planı çoğu zaman tecrübe etme yanılmayla tespit edilir.

Terapi: Konuşma terapisi, çocuğun sosyal becerilerini geliştirmesine destek olabilir. Kapalı ve kontrollü bir ortamda, örüntü tanıma, konferans kurallarını öğrenme, rol yapma emekleri kontakt yeteneklerinin gelişmesini sağlar.

Uzman Eğitimciler: Kuşkusuz öğretmenlerin ve eğitimcilerin hepsi SCD mevzusunda bilinçli değildir. Ancak konu hakkında bilinçli uzman eğitimciler çocuğa ihtiyaç duyduğu desteği sağlayabilir.

Evde Destek: Konu üstünde evde meydana getirilen emek harcamalar da çok faydalıdır. Çocuğun ilgi duyduğu alanlarla alakalı konuşmak, ona rahat sorular sormak çocuğu sürekli olarak iletişim içinde tutmak gelişmesine katkı sağlar. Örneğin okuduğu bir kitaptaki kahramanların iyi mi düşünmüş oldukları, gerçekleştirdikleri bir davranışı niçin bitirdikleri şeklinde sorular gelişime katkı sağlayabilir. Doğal konferans akışına aşina olmak toplumsal yazışma becerini geliştirir.

Daha fazla bilgi sahibi olmak: Ebeveynlerin toplumsal kontakt bozukluğu hakkındaki malumat sahibi olmaları ve evlatlarının özel durumu ile alakalı olarak doktorundan bilgi almaları, SCD ile alakalı hususi durumla baş etmeye katkı sağlar.

Kaynaklar:

American Speech-Language-Hearing Association

Autism Speaks

Indiana University Bloomington

National Institutes Of Health (NIH)